BÖLGEMİZDE YETİŞEN BİTKİLER
Mar 14

DAĞ LALESİ

mtornegeyali_Phivoke_Dag-LalesiDAĞ LALESİ: Yüksek kesimlerde kayalık ve taşlı yerlerde yetişir.Humusça zengin ve geçirgen toprak ister.Kıvrımsı yaprakları ve kırmızı çiçeği ile çok güzel bir görüntüsü vardır.Mart mayıs döneminde çiçeklenir,yüksek kesimlerde haziran aylarındada görüle birlir.10-15 santimetre boylara ulaşabilir saksılarda süs bitkisi olrak yetiştirile bilinir.çiçeğinin ömrü uzun değildir yenilmez.

Yaylalarımızda oldukca sık olarak rastlamak mümkündür.özellikle Çat yaylasından başlayarak nurhak daglarının her bölgesinde sıkca rastlaanır.

Mar 14

TELEME

teleme_copyTELEME: İncir gillerden olup  dağlarda ve ormanlarda yetişir genelde kayalarda olur dut yaprakları sütlüdür  yaprağından çıkartılan sütler  maya olarak kullanılır.  Süt içine  damlatılır ve  sütü peynire döndürür  yenilebilir.

Mar 14

ANIK (Dağ reyhanı)

anikANIK (Dağ reyhanı): Ballı babagillerden, küçük yapraklı, güzel kokulu bir saksı bitkisi olan Anık Dağ reyhanı olarak da adlandırılır.Tek yıllık ve ömürlü cinsleri vardır.Çalı formunda büyür. 40-50 cm. kadar boylanır .

Özellikleri: Türk Mutfağı'nda, olduğu kadar Avrupa ülkelerinin mutfaklarında da çok kullanılan bir bitkidir. Sindirimi kolaylaştırıcı bir etkisi olduğundan, av etleri gibi sindirimi zor yemeklerde mutlaka kullanılır. Et yemekleri ve çorbalarda , sucuk yapımında çok kullanılır.Taze yenebilir. Tomurcukları açmadan hemen önce biçilerek kurutulur. Mercanköşk humuslu toprakları sever. Sıcak ve güneşli yerlerde güzel yetişir. Soğuktan korkar. Kışın ev bitkisi olarak yetiştirilebilir. Tohumdan, kök sürgünü veya çeliklerinden yetiştirilir.Tatlar beldesinin yaylalarında sıkca rastlanır en çok afat yaylasında bulunur.

Mar 14

GELİNBARDAĞI (Ağlayan lale)

gelinbardagiGelin bardağı (Ağlayan lale):  Lale gillerden olup dağlarda  ve ormanlarda yetişir  çiçeği bardağa benzediği için ve birazda nazlı olduğu için gelin bardağı adını almıştır Süs bitkisidir yenmez.İlkbahar aylarında karların erimesi ile cıkar ömrü ortalama yedigündür.

Mar 14

GUSKULAK (Kuzukulağı)

4429kuzukulaGUSKULAK (kuzukulağı): Karabuğdaygiller familyasındandır. Çokyılık otsu bitkilerdir. 60 cm’ye kadar boylanabilir. Gövdesi kabarık çizgili, sulu ve kırmızımsı renklidir. Ok biçimli, iri ve kabarık yaprakları tüysüz olur. Yaz aylarında açan başak halindeki pembemsi renkli, sık dizilişli çiçekleri koparıldıkça bitki yapraklar verir. Çiçeklerinden, parlak koyu kahverengi minik tohumlan olgunlaşır. Kuzukulağı türleri, döktüğü tohumlanyla çoğalırken, istenirse köklerinin bölünmesiyle de çoğaltılabilir.

Özellikleri Faydaları:Yaprakları, böbrekleri çalıştırır, idrar söktürücüdür.C vitamini yönünden zengin olduğu için iskorbit hastalığının iyileştirilmesinde yararlıdır.

Bedeni güçlendirici toniktir.

Hafif müshil etkisi vardır.

Kullanım Şekli : Taze yaprakları salata veya yemeklerin yanında çiğ olarak yenilir.

Kökünün Faydaları:Antrakinon türevleri içerdiğinden müshil etkisi vardır.Safra söktürücüdür.

Kullanım Şekli : 1 litre sıcak suya 30-50 gr. kadar temizlenip parçalanmış bitki kökü konulup 15-20 dakika kadar ağır ağır kaynatılır. Elde edilen çay, günde iki-üç kez birer bardak içilir.

Mar 14

YEMLİK

yemlikYemlik: İğne yapraklılardan  yaprağı çiğdeme benzer  koyu kahve veya mora yakın Renklidir bahar aylarında  bulunur  ve  yenilebilir.Çayırlarda kırlarda ve tarla kenarlarında bol miktarda bulunur.
Özellikleri Faydaları:Vitamin noksanlığının sebep olduğu pek çok hastalığı önlemek bakımından mükemmel bir besin maddesidir.Çiğ olarak yenilirse iştah açar,sindirim sisteminin çalışmalarını düzenler,sindirimi kolaylaştırır.
Sebze yemeği olarak hazırlanır yenirse,mide ve bağırsaklarda son derece yararlı olur.Besleyiciliğinin yanı sıra bu ot,organların faaliyetine yardımcı olur
.
Mar 14

ÇAŞIR

CASIRÇAŞIR: Bölgemizde sadece Nurhak dağlarında yetişen bir ot türüdür.İlk bahar aylarında karların erimesi ile birlikte cıkmaya başlar.Mayıs haziran aylarında 15-30 cm boyuna geldiklerinde yağmurların başlaması ile kurumuş köklerinde mantar yetişir.İlklimin elverişli olması durumunda bir çaşır kökünde 1 ile 3 kg arası mantar türeye bilir.mantarının lezetine doyum olmadıgı için bölge sakinleri tarafından toplanarak satışa sunulmaktadır.çok alıcı bulan çasır mantarının fiyatı 20 ile 40 tl arasında alıcı buldugu söyleniyor.Sonbharla birlikte çasırların kesilip kurutulduktan sonra saman haline getirilerek hayvanlara yem olarak kullanıldıgında et ve süt verimini artırdığı bildirilir.
Özellikleri faydaları: meyveleri uyarıcı ve gaz söktürücü etkilerinden dolayı anason meyvesi yerine kullanılmaktadır.  Kökün kimyasal yapısında bulunan gummi-resina 'nın bağırsaklardan kurt düşürücü etkisi tespit edilmiştir. Hayvan yaralarında oluşan kurtları öldürmek için de toz halinde yaraların üzerine konulduğu (Öztürk, ve Özçelik, 1991), bu bitkilerden izole edilen kumarinlerin birçoğunun kalp adalelerini kuvvetlendirdiği ve kalp çevresindeki damarlarda daralma yada tıkanmayı önlediği saptanmıştır. Ayrıca antitümör, antibakteriyel ve antifungal etkisinin varlığı da tespit edilmiştir. (Ulubelen ve ark.,1995).Yine bu bitki afrodisiak (cinsel gücü artırıcı) olarakta kullanılmaktadır
Mar 14

KENGER

kengerKENGERKenger, yüksek yerlerde ,dağların sarp kayalık bölgelerinde kendiliğinden yetişen dikenli,şifalı bir bitkidir.Sarı ve gara kenger diye ikiye ayrılır.Sarı kenger gara kengere göre daha lezzetlidir.Bu bitkiden çoğumuzun bildiği anadolunun çok özel doğal ürünü olan kenger (dağ) sakızı elde edilir.Ayrıca tatların tüm yaylalarında sıkca rastlamak mümkündür.
KENGER SAKIZI: Bol dikenli kenger bitkisinin toprak altında kalan kısmını çaprazlamasına bıçakla kesilir ve üzerini temiz bir taşla kapatılır.kesme işlemi ustalık gerektirir.Bitkiden akan beyaz renkli sütü donduktan sonra da, bol su ile yıkanır ve elde edilen bu sakız çıkartılır.
Bir kenger bitkisinden üç defa sakız yapılabiliyor.Sabahtan gövdesi kesilerek sütü akıtılan bitkinin akşam sakızı toplanabiliyor.

Özellikleri-Faydaları: En önemli özelliği katkısız ,doğal bir ürün olmasıdır.Piyasada bulunan diğer sakızlarda katkı maddesi olduğu için vücuda faydası yoktur.Kenger sakızını yumuşatmak sabır ister.En erken 1 haftadan önce pek yumuşamaz.Bazı gençlerin önce epeyce çiğneyip sonra ebeveynlerine , yaşlı aile halkından birine verdikleri de olur.
Ayrıca kasabamızda edinilen bilgilere göre kenger kavurması yapılır.bulgur pilavındada lezzetlendirici olarak kullanılır.
KENGERİN ŞİFALAR: İnsan sağlığı için bugüne kadar tespit edilmiş ,bilinen hiçbir zararı yoktur.bunun aksine çeşitli hastalıkların giderilmesi için faydalıdır.Doğal ilaç olarak bilinir.TEspit edilen faydaları şunlardır :

Çürük dişin üstüne kenger sakızı konulup ısıtılan demirin sakızın üzerinde gezdirilmesi suretiyle dişağrısı giderici
Patlayan kulak zarının düzelmesi,
Safra kesesinden taş düşürme,
Kalp damarlarının gevşemesi,
Dişetlerini kuvvetlendirici,
Orta kulak iltihaplanması,
Mide ağrısı ve şişkinliği,
Aperatif / iştah açıcı,
Dişleri temizleyici,
Çene gevşemesi,
Hazımsızlık ,
Tansiyon,
Yüz felci,
Şeker,

Mar 14

ÇİRİŞ OTU

cirisDiger isimleri:Sarızambak, Asphodelus ramosus, Liliaceae
Zambakgillerden;beyaz çiçekli bir bitkidir.Nurhak dağlarında ve tahtalı bölgesinde oldukca sık raslanan bir bitkidir.
Nisan ve temmuz aylarında ciçek acarlar..genelde yüksek ve kayalık bölgelerde yetişir.
Bölge halkımız çiriş otunu yemeklerde tatlandırıcı olatak kullanır.
Çiriş otunun kullanıldıgı yemekler: Çoban aşı,Börek,Corba
BİLİNEN FAYDALARI:
Memeli basuru tedavi eder.
Mafsal ağrılarını dindirir.
İdrar söktürür.

Adet kanı söktürür.Adet düzensizliklerini düzene koyar.
Saçkıran tedavisinde de kullanılır.
Kullanım Şekli ve Dozu : 2 bardak suya 30 - 40 gr. bitki konularak kaynatılıp balla tatlandırılıp günde 3 defa yemeklerden evvel içilir.

Mar 14

ÇİĞDEM

cigdemÇİĞDEM: Toprak altinda, üzeri ince veya zarimsi birkaç pul ile örtülü, bir yumru tasiyan çok senelik bir bitki. Yapraklari çimen yapragina benzer. Çiçekler genellikle 1-3 tâne veya türüne göre daha fazla olup, mor, beyaz-pembe sarimtrak renklerdedir. Çiçek taç yapraklari tüpsü olup, uç kisminda huni seklinde genislemis ve 6 parçalidir. Meyveleri çok tohumludur.Genel olarak zehirli alkaloitler tasiyan bitkilerdir. Çigdem türlerinin bir kismi ilkbaharda, diger bir kismi ise sonbaharda çiçek açmaktadir
Bölgemizdeki bilinen çigdem güz sonbahar çigdemidir.agustos ve ekim ayları arasında çiçek açar,yaprakları ilkbaharda meydana gelir.
Kullanildigi yerler: Bitkinin kullanilan kismi tohumlari ve yumrusudur. Tohumlarinda sâbit yag, sakkaroz ve kolsisin isimli bir alkaloit bulunur. Yumrularinda da kolsisin, inulin, yag, nisasta, sakkaroz bulunmaktadir. Idrar söktürür, Kabizligi giderir. Kesinlikle tavsiye edilen miktardan fazla kullanilmamalidir.
Bölgemizde yumrumsu bölgesi kaynatılarak pişirilir çok lezzetlidir . Sırıklı yayları,tahtalı yaylası ve Nurhak dagı bölgelerinde sıkca raslana bilir..
Mar 14

KÖRMEN

korrmenKörmen:; körmen, yabansarmısağı, kırsoğanı, gurante olarak bilinir. Körmen, taze sarımsağa çok benzeyen kalın dallı bir yabani sarımsak türüdür. Sarımsağın kullanıldığı her yerde kullanılabilir. Sarımsağın rahatsızlık veren kokusu olmadığından körmen daha bir tercih edilir. Özelliklleri Faydaları:En iyi tansiyon düşürücüdür. Soğuk algınlığına karşı birebirdir ve antibiyotik özelliği vardır. Çalkamaya, diğer otlardan daha az konur.
KahramanMaraş Elbistan ve ilçemiz Nurhak bölgesinde daglarda kendiliginden yetişen bir bitkidir.kasabamız tatlar2ın tüm yaylalarında bahar aylarında yaylaya göcen köylülerimiz tarafından yemeklere lezzet katması için toplanarak kullanılır.
Mar 13

KEVEN

keven

KEVEN: kasabamızın heryerinde yetişen bir bitkidir.Yere parelel olarak büyüyen  dikenli ve ayrıcada okadar yümuşak bir bitkidir.hayvanlar ve arıcılar acısından önemli bir potansiyele sahipdir.Sonbahar aylarında topraktan kökü ile cıkartılarak dikenlerini atşeşle yakararak toplayıp kış boyunca  kökleri ezilerek  ve tahra ile doğranarak hayvanlara kış boyunca  saman yerine verilebilir.Hayvanların sütlerinde acımsırak bir tat bırakır ve süt oranında  yükselme saglar.Çiçek zamnı arıların bal yapımında önemli bir katkı payı vardır.keven balıdda kokusundan ayırt edile bilir.

Mar 13

ISIRGAN OTU

ISIRGAN-OTUISIRGAN OTU:   Sulak bölgelerde yetişen bir bitkidir.kasabamızı her bölgesinde rastlamak mümküdür genel olarak bahcelerde kendiliğinden yetişen bir bitkidir. Kasabamızda böreklerde kullanılır cok leziz bir tadı vardır.Ayrıca kaynatılarak suyu ilede saç bakımında kullanırlar.Bitki ne kadar taze olursa şifasıda okadar etkili olur.
ÖZELLİKLERİ FAYDALARI:Isırganotu, karaciğer ve safra kesesi hastalıklarında, dalak hastalıklarında, solunum sistemi balgamlanmasında, mide kramplarında ve ülserlerinde, bağırsak ülserlerinde ve akciğer hastalıklarında öncelikle önerilir. Değerli etken maddeleri alabilmek için, çay hazırlanırken, yapraklar yalnızca haşlanır (kaynatılmaz). Isırganotu, koruyucu olarak da günde bir bardak içilebilir. Mikroplu hastalıklarda ve mikrop salgılanan hallerde de bitki çok iyi bir yardımcıdır. Belirli bir yaştan sonra bedendeki demir miktarı azalmaya başlar. Bu nedenle, yorgunluk ve bitkinlik halleri görülür, kişi yaşlandığını düşünmeye başlar ve verimliliği giderek azalır. Işte bu durumlarda, demir içerikli taze ısırgan otu ile çok olumlu sonuçlar alınabilir. Bir ısırgan otu küründen sonra, kişi kendini çok kısa bir süre içerisinde eskiye oranla çok daha rahat hisseder, enerji ve çalısma gücü geri gelir, dış görünüm olarak da belirgin bir düzelme başlar. Safrakesesi rahatsızlığı ve kansızlık durumlarında da bitki çayı fayda sağlayacaktır. Ödemlerde, ısırganotu bedendeki fazla sıvıyı emerek büyük yararlar sağlar. Kan yaptırıcı özelliği sayesinde, kansızlık solgunluklarında, alyuvarlar eksikliğinde, anemi de yardımcı olur. Herhangi bir alerji rahatsızlığı çekenler (bahar nezlesi dahil) uzun bir süre ısırganotu çayı içebilirler. Bitki, soğuk algınlığına yatkınlığı önler, romatizma ve gut hastalıklarında yardımcı olur.

Mar 13

GELİNCİK

4971__Kopia20DSCN6770GELİNCİK: Genel olarak tarla kenarlarında ve tarlalarda yetşen bir bitkidir.Rengi kırmızı ve göz alıcı bir çiçektir bazı bölgelerde (lale) de denmektedir.kasabamızın hemen heryerinde yetişir.Değişik bir türüde yaylaalrımızda görülür yaprakları daha farklıdır ve boyları kısadır.                                                                 Özellikleri-Faydaları: Tatlı ve aromatik bir bitki olduğundan ıspanak ve pazı gibi yeşil sebzelerle pişirilmelidir. Soğuk algınlığına, karın ağrısına iyi gelir. Öksürük giderir, uykusuzluğa iyi gelir. Çiçeklerinden ise şurup yapılır. Henüz kola ve benzeri içitlerin icadedilmediği dönemde gelincik şerbeti evlerde konuklara sunulurdu.

 

Mar 13

DEVE DİKENİ

dikenDiğer İsimleri : Akkız, Kasna, Eşek dikeni, Kenger otu, Carduus marianus,  Composiae 

Botanik Bilgi : Bileşikgiller familyasındandır.Taşlı ve çorak arazide,  tarlalarda yetişen, 1 - 2 yillik, 30 - 100 cm yüksekliginde otsu bir bitkidir.İnce ve çengellidir.Temmuz ve Ağustos aylarında çoğunlukla erguvan, bazen de beyaz renkli çiçekler açar. Yaşken güzel kokuludur. Kuruyunca bu koku kaybolur.

Özellikleri Faydaları: Mide güçlendirici,iştah açıcı,karaciğeri güçlendirici,kuvvet verici,süt artırıcı,hazmı kolaylaştırıcı,safra akışını düzenleyici

Genel olarak Tarla kenarlarında ve yaylalarımızda rastlamak mümkündür.